Materyalist Diyalektiğin Birtakım Temel Kategorilerine Dair

Bu seri, materyalist diyalektiğin birtakım temel kategorilerini sistematik biçimde türetmeyi amaçlıyor. Parçalı tezler ya da aforizmalar değil; her metin bir öncekinin açtığı zeminde yükseliyor, bir sonrakinin önkoşullarını hazırlıyor.

Tek bilim, tek mantık, tek praksis. Maddenin kendini bilmesi. Doğa tarihi ve insan tarihinin birliği. Bunlar aynı şeyin farklı adlarıdır. Parçalanma sona erecek, birlik kurulacaktır — ama bu birlik, ilkel birliğe dönüş değildir; ayrılığın bilinçli olarak aşılmasıdır, zenginleşmiş birliktir, tarihin kendini bilmesidir.

Madde kendini bilerek kendini değiştiriyor. Bilinç seyirci değil, dönüştürücüdür. Madde, bilinç aracılığıyla, kendi hareketini yönlendirebilir hale geliyor. Yönlendirme dışarıdan gelmez; maddenin kendi hareketinin bilinçli momentidir. Bilinç maddeye eklenen bir “güç” değil; maddenin kendi gücünün bilinçli biçimidir.

Madde tek tözdür. Kendi kendisinin nedenidir. Hareket olarak var olur. Düşünce zorunlu atribütüdür. Döngüsel olarak ezelidir. Parçalarının toplamı değildir. İlişkilerden önce gelen birimlerden oluşmaz. Süreklidir, ayrık değil. Potansiyeli aktüeli içerir. Basiti karmaşığı gerektirir. Tözün kavramı budur; bu kavramdan hareketle, dünyanın eleştirisi mümkün olur.

Komünizm zorunludur. Bu zorunluluk bir kehanet değildir; “şu tarihte, şu yerde, şu biçimde gerçekleşecek” demek değildir. Bu zorunluluk yapısaldır; tözün kendi hareketinden çıkar, conatus’un kendi direnişinden türer, potentia’nın kendi yöneliminden doğar.

Bu yazı bir programdır. Akademik bir makale değil, bir savaş ilanıdır. Hedefimiz, burjuva düşüncesinin en korunaklı kalelerinden birine saldırmaktır: matematiğe ve onun fiziğe uygulanmasına. Ama bu saldırı dışarıdan gelmeyecek; kalenin kendi taşlarıyla kale yıkılacaktır.

Etkin Spinozizm ve “Tek Bilim”

Tek bilim, tek mantık, tek praksis. Maddenin kendini bilmesi. Etkin Spinozizm. Devrimci materyalizm. Bunlar aynı şeyin farklı adlarıdır. Ve bu şey, burjuva toplumunun sonunu –insanlığın öntarihinin sonunu– hazırlıyor.

Tarihin bilmecesi çözülmeyi bekliyor. Bilmece şu: insanlığın öntarihi ne zaman bitecek, gerçek tarih ne zaman başlayacak? Cevap bizde yazılı değil. Cevap biziz. Kaybedecek zincirlerimiz var. Kazanacağımız bir dünya.